حساب کاربری | عضویت
امروز: ۱۳۹۵ يکشنبه ۸ اسفند


 آلاینده ها و سموم موجود در خوراک حیوانات (بخش اول)

 

آلاینده ها و سموم موجود در خوراک حیوانات

واحد تحقیق و توسعه ی شرکت زرین‌خاک‌قاین

بخش اول(ادامه ی مقاله در شماره ی آتی)

تقدیم به فعالان صنعت دام و طیور کشور

پیش گفتار

خوراک حیوانات و علوفه های مورد استفاده در سراسر جهان، محتوی رنج وسیعی از مواد آلاینده و مواد سمی هستند که این مواد می توانند منشأ طبیعی داشته و یا حاصل فعالیت های بشری باشند. این مقاله مروری خواهد بود بر میزان و منشأ عناصر سنگین، مواد رادیواکتیو، سموم قارچی، سموم گیاهی، آنتی بیوتیک ها و باکتری های بیماری زای موجود در غلات، خوراک های کامل و مواد علوفه ای. در این مقاله به اثرات این سموم بر بهره وری دام و سلامت محصولات حاصل از این دام ها نیز اشاره شده است. در این مقاله مدارک و شواهدی ارائه شده است تا نشان داده شود که خوراک ها حاوی دامنه ی وسیعی از مواد به عنوان آلودگی های جانبی هستند و نوع این آلودگی های جانبی در مناطق مختلف از لحاظ خصوصیات مواد ایجاد کننده ی آن متفاوت است. همچنین در این مقاله نتیجه گیری می شود که گزینه های درمانی برای آلودگی با این سموم محدود می باشند. افزون بر این، هرچند که بسیاری از کشورهای توسعه یافته فاقد قوانین مناسب در این زمینه هستند، اما با توجه به اینکه کنترل های نظارتی در ایالات متحده ی آمریکا و اتحادیه ی اروپا در مورد واردات خوراک دام و طیور در حال تشدید هستند، تغییر در قوانین اجتناب ناپذیر خواهد بود.

 

فهرست مطالبی که در این مقاله بررسی می شوند:

-      مقدمه

-      آلودگی های زیست محیطی

-      آلودگی های باکتریایی

-      آلودگی های قارچی

-        سموم قارچی

-        سموم گیاهی

-        بذور علف های هرز

-        سموم جانوری

-        مواد افزودنی اعلام نشده

-        آیین نامه ها

-        اثرات فرآیندهای مختلف

-        نتیجه گیری

-        منابع

 

مقدمه:

به طور معمول خوراک حیوانات در معرض آلودگی ناشی از منابع گوناگون، شامل آلودگی های محیطی و آلودگی های حاصل از فعالیت حشرات و میکرواورگانیسم ها می باشند. همچنین خوراک حیوانات ممکن است حاوی سموم با منشأ درون زادی (Endogenous) باشند. سموم با منشأ درون زادی اغلب ترکیبات اصلی و یا ترکیبات ثانویه ی تولید شده توسط گیاهان خوراکی می باشند. بنابراین سموم موجود در خوراک شامل ترکیبات با منشأ گیاهی و میکروبی می باشند. هرچند این سموم به علت تفاوت در منشأ اغلب به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند، اما از جنبه های مختلفی با یکدیگر مشابهند. بنابراین، ترکیبات ویژه ی موجود در سموم با منشأ میکروبی و گیاهی ممکن است عوارض ضد تغذیه ای بروز دهند و یا اینکه عملکرد تولید مثلی حیوانات را کاهش دهند. افزون بر این: امکان به وجود آمدن اثرات ترکیبی در نتیجه ی اندرکنش این دو گروه از سموم به صورت هم افزایی و یا افزایش اثرات یکدیگر نیز وجود دارد. میزان این اندرکنش های هم افزایی و اثرات آن ها در تغذیه ی حیوانات اهلی هنوز به صورت کمی تعیین نشده است. آلاینده های خوراک و توکسین های موجود در خوراک ها یک مسئله ی جهانی است و در سرتاسر جهان مشکل آفرین می باشد، اما در فواصل جغرافیایی متفاوت، اثرات مربوط به هر ترکیب می تواند متفاوت باشد. چون خوراک های دام و طیور از تنوع زیادی برخوردار هستند، بنابراین ما در ادامه سعی می کنیم بر مواردی که بخش عمده ی خوراک ها را شامل می شوند تمرکز کنیم. با توجه به آن چه بیان شد، این مقاله محدود خواهد بود به یک مرور بر آلاینده ها و سمومی که خطر آن ها برای دامپروری جدی تر است. به آلودگی های ناشی از بقایای حشرات و فضولات آن ها پرداخته نمی شود ولی نباید نقش آن ها را در انتقال اسپور و هیف قارچ ها و کپک ها از نظر دور داشت.

آلاینده های زیست محیطی:

دامنه ی وسیعی از ترکیبات آلی و غیر آلی شامل سموم دفع آفات کشاورزی، آلاینده های صنعتی، عناصر رادیواکتیو و فلزات سنگین ممکن است در مواد خوراکی مشاهده شوند. عمده ترین سموم آفت کش که ممکن است مواد خوراکی را آلوده سازند، از گروه های عمده ی مورد استفاده ی این مواد منشأ می گیرند که این گروه شامل مواد سمی اُرگانو کلره، اُرگانوفسفره و ترکیبات Pyrethroid (نوعی ترکیب آلی که در برخی گیاهان وجود دارد و از آن به عنوان حشره کش استفاده می شود) می شوند. گزارشی که اخیراً انتشار یافته نشان می دهد که در بریتانیا، 21 درصد از مواد خوراکی مورد استفاده برای دام و طیور به آفت کش ها آلوده هستند. ترکیبی که بیشتر از همه تشخیص داده شد، یک حشره کش مورد استفاده در انبارهای مواد دانه ای با نام Pirimiphos-methyl بود. هرچند آفت کش ها به طور بالقوه برای دام ها و حیوانات اهلی مضر هستند، ولی عمده ی نگرانی ها در مورد بقایای این سموم در تولیدات دامی می باشد که نهایتاً به مصرف انسان ها می رسند. دیوکسین و پلی کلر اینولات-بایفنیل ها (PCBs) [دسته ای از ترکیبات شیمیایی حلقوی و سرطان زا که حاصل آتش سوزی و فعالیت های صنعتی می باشند] نمونه هایی از آلاینده های صنعتی می باشند که ممکن است خوراک دام و طیور و حیوانات پرورشی به ویژه علوفه ها را آلوده سازند. در انگلستان مشخص شده است که میزان دیوکسین در شیر گاوهایی که در چراگاه های مجاور مناطق صنعتی چرا می کنند نسبت به گاوهایی که در مناطق روستایی چرا می کنند بالاتر است. در سال 1999، چربی حیوانی آلوده به دیوکسین به طور تصادفی وارد خوراک دام و طیور ارسالی به مزارع کشورهای بلژیک، فرانسه و هلند شد. آن چه اتفاق افتاد این بود که، سطوح دیوکسین در گوشت و تخم مرغ تولیدی این مزارع به میزان غیر قابل پذیرشی افزایش یافت. در مورد پایش آلودگی های رادیواکتیو نیز مسائل مربوط به سلامت انسانی در درجه ی اول اهمیت قرار دارند. بعد از حادثه ی چرنوبیل در 1986، میزان سزیم 134 و 137 افزایش یافت و موجب بروز آلودگی در مراتع و ذخایر علوفه ای (مانند سیلوها) در سراسر جهان شد. به تبع این حادثه، آلودگی وارد شیر و گوشت گوسفندان شد و محدودیت هایی در ارتباط با نقل و انتقال و کشتار گوسفندان وضع گردید. آلودگی مواد علوفه ای و خوراکی با کادمیوم در نتیجه ی کود دهی محصولات کشاورزی و مراتع با بعضی از انواع شناخته شده ی کود بروز می کند. از سوی دیگر آلودگی با سرب، ناشی از آلودگی های صنعتی و شهری می باشد، در حالی که آلودگی با جیوه در اثر کاربرد پودر ماهی بروز می کند.

آلودگی های باکتریایی:

در حال حاضر توجه زیادی بر بروز آلودگی های ناشی از باکتری ایکلای در خوراک دام و طیور صورت می پذیرد. علت این امر هم در ارتباط با سویه ی O157 این باکتری می باشد که موجب عفونت هموراژیک و اسهال خونی در انسان می گردد و برای کودکان اغلب کشنده است. در مطالعه ای که در سال 1998 در آمریکا صورت گرفت، مشخص شد که 30 درصد از نمونه های خوراک گاوهای شیری موجود در بازار و در گاوداری ها به باکتری ایکلای آلوده هستند، با این وجود هیچ کدام از این خوراک ها به سویه ی O157 آلوده نبودند. ثابت شده است که در شرایطی مانند آنچه که در تابستان در گاوداری ها اتفاق می افتد، چنانچه اغلام خوراکی به ایکلای آلوده باشند، این باکتری و سویه O157 آن را می توان در مدفوع حیوان تشخیص داد. به دلیل اینکه آلودگی خوراک ها در مزارع پرورش دام به طور گسترده ای اتفاق می افتد، این مسئله یکی از مسیرهای مهمی است که می تواند گاوهای شیری را در معرض آلودگی با ایکلای و دیگر میکرواورگانیسم ها قرار دهد. همچنین وقتی از بستر طیور در تغذیه ی گاوهای شیری استفاده می شود پتانسیل آلودگی با باکتری ها وجود دارد (مثلاً: در کالیفرنیا دو نوع محصول تهیه شده از فضولات طیور جهت استفاده در تغذیه ی دام به صورت تجاری موجود می باشد). هرچند به دلیل این که این محصولات قبل از توزیع به مقدار کافی مورد فرآیند حرارتی قرار می گیرند، خطر آلودگی با سویه های ایکلای، سالمونلا و کامپیلوباکتر احتمالاً به حداقل می رسد و یا حتی به طور کامل حذف می شود. با این همه بهتر است بدانید که آلودگی با سالمونلا اِنتریکا، در ایالات متحده، اروپا و آفریقای جنوبی به طور معمول بروز می کند و نرخ آلودگی از 5 تا 19 درصد متغیر است.

باکتری لیستریا مونوسیتوژنز بیشترممکن است درسیلاژهای کم کیفیت و سیلاژهای موجود به صورت بسته های قابل حمل بزرگ مشاهده شود. وقتی علوفه های گرامینه در شرایط کاملاً بی هوازی تهیه شوند کاهش مناسب PH خیال ما را از لحاظ آلودگی با باکتری لیستریا در سیلاژ راحت می کند. اما در مورد سیلاژهایی که بصورت Big-bale  تهیه می شوند, درجاتی از تخمیر هوازی اتفاق می افتد که سبب افزایش PH و در نتیجه رشد لیستریا می شود. این باکتری ها در دماهای پایین و در سیلاژهای با ماده ی خشک بالا نیز می توانند زنده بمانند .آلودگی سیلاژ با باکتری لیستریا بسیار حائز اهمیت است، چراکه این باکتری می تواند سبب سقط جنین, مننژیت, آنسفالیت و سپتی سمی در دام و انسان شود. در سال های اخیر، بروز انواع مختلفی از بیماری لیستریوزیست افزایش پیدا کرده است.

 

 

 

 

آلاینده های قارچی:

گزارشات متعددی از آلودگی مواد خوراکی با قارچ ها و اسپور (هاگ) آن ها در سرتاسر جهان وجود دارد. درمناطق استوایی, کپک های آسپرژیلوس گونه‌ی غالب آلوده کننده ی خوراک گاوداری ها و دیگر مواد خوراکی می باشد. دیگر کپک هایی که از نظر آلوده سازی غلات مهم به شمار می روند شامل جنس های پنیسیلیوم, فوزاریوم و آلترناریا می باشند. آلودگی های قارچی به علت تولید مایکوتوکسین ها (سموم قارچی) بسیار نامطلوب هستند . هرچند که حتی تنفس اسپور کپک ها و یا خوردن این اسپورها از طریق علوفه های کپک زده, پسماندهای دانه های تخمیری, تفاله ی چغندر و یا سیلاژهای آلوده به کپک هم اثرات بسیار زیان باری دارد که در اصطلاح به آن مایکوسیس می گویند. به عنوان نمونه ای از این اثرات نامطلوب می توان به سقط مایکوتیک و بیماری روده ای موسوم به رینگ ورم اشاره کرد. سقط مایکوتیک در نتیجه ی انتقال سیستمیک اسپورها به جنین و تجمع آن ها دربافت های جنین و لایه های جنینی بروز می یابد.

Origin of principal mycotoxins occurring in common feeds and forages

Mycotoxins

Fungal species

Aflatoxins

Aspergillus flavus; A. parasiticus

Cyclopiazonic acid

A. flavus

Ochratoxin A

A. ochraceus; Penicillium viridicatum; P. cyclopium

Citrinin

P. citrinum; P. expansum

Patulin

P. expansum

Citreoviridin

P. citreo-viride

Deoxynivalenol

Fusarium culmorum; F. graminearum

T-2 toxin

F. sporotrichioides; F. poae

Diacetoxyscirpenol

F. sporotrichioides; F. graminearum; F. poae

Zearalenone

F. culmorum; F. graminearum; F. sporotrichioides

Fumonisins; moniliformin; fusaric acid

F. moniliforme

Tenuazonic acid; alternariol; alternariol methyl ether; altenuene

Alternaria alternata

Ergopeptine alkaloids

Neotyphodium coenophialum

Lolitrem alkaloids

N. lolii

Ergot alkaloids

Claviceps purpurea

Phomopsins

Phomopsis leptostromiformis

Sporidesmin A

Pithomyces chartarum

جدول شماره ی 1.

مایکوتوکسین ها:

مایکوتوکسین ها متابولیت های ثانویه ی قارچ ها هستند که بطور بالقوه می توانند موجب صدمه به سلامت و فعالیت تولید مثلی دام و طیور شوند. اثرات نامطلوبی که توسط این ترکیبات به وجود می آیند بطور سنتی تحت یک عنوان عمومی باعنوان (مایکوتوکسیکوزیس) قرار می گیرند و شامل یکسری سندرم های کاملاً اختصاصی تا برخی موارد غیر اختصاصی می شوند. لیستی از مایکوتکسین های عمده ای که باعث آلودگی مواد خوراکی و علوفه ها می شوند در جدول شماره ی 1 ارائه شده است, که گونه ی قارچی تولید کننده آن سم نیز در آن مشخص شده است. غلات وعلوفه ها در مزرعه در اثر حمله ی قارچ های پاتوژن ویژه و یا قارچ های همزیست به کرات آلوده به سموم قارچی می شوند. همچنین آلودگی به مایکوتکسین ها ممکن است در طی فرایند برداشت و انبارداری محصولات وخوراک ها, هنگامی که شرایط محیطی برای فساد قارچی مناسب باشد نیز روی دهد. میزان رطوبت و دمای محیط دو عامل تعیین کننده در تکثیر قارچ ها و تولید مایکوتوکسین ها هستند. به طور سنتی قارچ های تولید کننده ی سم به 2 گروه یا دسته ی قارچ های مهاجم مزرعه ای (پاتوژن های گیاهان زنده ودرحال رشد) و قارچ های مهاجم انباری ( قارچ های ساپروفید یا فسادزا) تقسیم بندی می شوند. کپک هایClaviceps- Neotyphodium- Fusarium- Alternaria  از گذشته به عنوان قارچ های شاخص حمله کننده به محصولات مزرعه ای در دوره ی رشد محصول و قبل از برداشت شناخته شده می باشند و در مقابل آسپرژیلوس ها و پنیسلیوم ها، قارچ های آلوده کننده ی مواد خوراکی انبار شده می باشند. گونه ها ی سنتز کننده ی مایکوتوکسین ممکن است بر اساس منطقه ی جغرافیایی که در آن غالب هستند شناخته شده تر باشند، که این مساله منعکس کننده ی نیازهای محیطی ویژه ی آن ها برای رشد و تولید متابولیت های ثانویه می باشد. بنابراین آسپرژیلوس فلاووس, آسپرژیلوس پارازیتکوس و آسپرژیلوس اُکراسئوس تحت شرایط گرم و مرطوب به آسانی تکثیر می یابند, درحالی که پنیسلیوم اِکسپانسوم و پنیسلیوم وِراکُسوم به طور ویژه قارچ های معتدله هستند. درنتیجه, مایکوتوکسین های تولید شده توسط آسپرژیلوس ها در تولیدات گیاهی حاصل از مناطق استوایی و دیگر مناطق گرمسیری غالب هستند, درحالی که مایکوتکسین های تولید شده توسط قارچ های پنیسلیوم به طور گسترده ای درخوراک های مناطق معتدله به ویژه دانه های غلات مشاهده می شوند. قارچ های فوزاریومی همه جا حاضرهستند, اما همین جنس از قارچ ها هم دارای گونه های مولد سمی است که تقریباً به طور اختصاصی مربوط به غلات تولید شده در کشورهای گرمسیر می باشند. یک ویژگی تازه کشف شده تولید هم زمان دو یا بیش از دو نوع مایکوتوکسین به وسیله ی یک گونه یکسان از قارچ ها می باشد. این مشاهده امکان تفسیر و تعبیرات تازه ای از موارد مشهور ثبت شده در تاریخ بیماری های ناشی از مایکوتوکسین ها را فراهم می سازد.

Global distribution of deoxynivalenol (DON), nivalenol (NIV) and zearalenone (ZEN) in cereal grains and animal feed (mg/kg)

Country

Cereal/feed type

DON

NIV

ZEN

Germany

Wheat

0.004-20.5

0.003-0.032

0.001-8.04

Poland

Wheat

2.0-40.0

0.01

0.01-2.0

 

Maize kernels

4.0-320.0

 

 

 

Maize cobs: axial stems

9.0-927.0

 

 

Finland

Feeds and grains

0.007-0.3

 

0.022-0.095

 

Oats

1.3-2.6

 

 

Norway

Wheat

0.45-4.3

max 0.054

 

 

Barley

2.2-13.33

max 0.77

 

 

Oats

7.2-62.05

max 0.67

 

Netherlands

Wheat

0.020-0.231

0.007-0.203

0.002-0.174

 

Barley

0.004-0.152

0.030-0.145

0.004-0.009

 

Oats

0.056-0.147

0.017-0.039

0.016-0.029

 

Rye

0.008-0.384

0.010-0.034

0.011

South Africa

Cereals/animal feed

 

0.05-8.0

 

Philippines

Maize

 

0.018-0.102

0.059-0.505

Thailand

Maize

 

 

0.923

Korea, Republic

Barley

0.005-0.361

0.005-0.361

 

 

Maize

mean 0.145

mean 0.168

 

Viet Nam

Maize powder

1.53-6.51

0.78-1.95

 

China

Maize

0.49-3.10

0.6

 

Japan

Wheat

0.03-1.28

0.04-1.22

0.002-0.025

 

Barley

 

 

0.010-0.658

 

Wheat

0.029-11.7

0.01-4.4

0.053-0.51

 

Barley

61.0-71.0

14.0-26.0

11.0-15.0

New Zealand

Maize

max 3.4-8.5

max 4.4-7.0

max 2.7-10.5

USA

Wheat

up to 9.3

 

 

 

Wheat (winter), 1991

< 0.1-4.9

 

 

 

Wheat (spring), 1991

< 0.1-0.9

 

 

 

Wheat, 1993

< 0.5-18.0

 

 

 

Barley, 1993

< 0.5-26.0

 

 

Canada

Wheat (hard)

0.01-10.5

 

 

 

Wheat (soft, winter)

0.01-5.67

 

 

 

Wheat (soft, spring)

0.01-1.51

 

 

 

Maize

0.02-4.09

 

 

 

Animal feeds

0.013-0.2

0.065-0.311

 

Argentina

Wheat

0.10-9.25

 

 

جدول شماره ی 2.

 

 

 

 

 

 

 

آفلاتوکسین ها:

این گروه از مایکوتوکسین ها شامل چهار سم B1- B2 – G1 – G2 به ترتیب (AFB1- AFB2- AG1- AFG) می باشند. افزون بر این, آفلاتوکسین M1 (AFM1) نیز در شیر گاوهایی که خوراک آلوده به آفلاتوکسین B1 رامصرف می کنند تشخیص داده شده است. آسپرژیلوس های آفلاتوکسینوژنیک به عنوان قارچ های مهاجم به مواد انبار شده, تحت شرایط محیطی با رطوبت نسبتاً بالا و دمای بالا تکثیر می یابند. بنابراین آلودگی با آفلاتوکسین تقریبا به خوراک های مناطق استوایی مانند کنجاله ی دانه های روغنی حاصل از بادام زمینی , تخم پنبه و هسته ی نخل روغنی مربوط می شود. همچنین آلودگی ذرت با آفلاتوکسین در مناطق گرم و مرطوب، یعنی مناطقی که قارچ آسپرژیلوس فلاووس ممکن است غلات را قبل از برداشت آلوده سازد و درطی دوره ی انبارداری نیز زنده بماند یک مشکل مهم به شمار می رود. به علت اثرات سمی متنوع آفلاتوکسین ها و نیز وضع قوانین در کشورهای توسعه یافته، نظارت بر خوراک دام و طیور در ارتباط با آلودگی های ناشی از آفلاتوکسین در حال افزایش است. بررسی ها نشان می دهد که در بازه ی زمانی سال های 1987 تا 1990 در کشورهای  حوزه ی بریتانیا برای تمام خوراکی هایی که از مسیر قانونی وارد شده اند اندازه گیری سطح آفلاتوکسین B1 اجباری بوده است. درکنار این موارد سطوح آفلاتوکسین در خوراک های عمده ی دام و طیور خطرات جدی برای سلامت این دام ها دارد. در هند میزان کل آفلاتوکسین در یک نمونه ی کنجاله ی بادام زمینی بسیار بالا تشخیص داده شد(3700 میکروگرم در کیلوگرم). از این مهم تر این که آلودگی نمونه های ذرت در چین و ویتنام شمالی با آفلاتوکسین B1 همراه مایکوتوکسین های فوزاریومی وجود دارد. در چین 85 درصد از نمونه های ذرت باAFB1  و فومونیزینB1 به ترتیب درسطوح 8 تا 68 و160 تا25970 میکروگرم در کیلوگرم آلودگی داشتند. در ویتنام شمالی , ذرت دامی دارای آلودگی آفلاتوکسینی B1  به میزان 9 تا 96 وآلودگی فومونیزینیB1   به میزان 271 تا 3447 میکروگرم در کیلوگرم بود.

آنالیز نمونه های شیر خروجی در بریتانیا در بازه ی زمانی 1988 تا 1989 آلودگی بسیار پایینی ازAFM1  را نشان داد, اما در جمهوری تانزانیا بیش از 50 درصد از نمونه های شیر به مایکوتوکسین ها آلوده بودند. اهمیت آفلاتوکسین ها در تغذیه و سلامت دام و طیور از سال 1960 میلادی و در پی مرگ و میر 100،000 پولت بوقلمون در اثر نکروز حاد کبدی و هایپرپلازیا (افزایش تعداد سلول ها) در مجرای صفراوی (بیماری X) شروع شد . علت این مرگ و میر گسترده به مصرف بادام زمینی آلوده شده با آسپرژیلوس فلاووس نسبت داده شد. این حادثه نقطه ی عطفی بود در تاریخ بیماری های مربوط به سموم قارچی، چراکه منجر شد به کشف آفلاتوکسین ها. مطالعاتی که پیرو این حادثه انجام شده نشان دادند که آفلاتوکسین ها به شدت برای اردک ها سمی هستند ولی نشخوارکنندگان نسبت به آن مقاوم تر می باشند. هرچند که محرک اصلی درشناخت آفلاتوکسین ها ناشی از شواهدی است که نشان دادند مسمومیت مزمن با آفلاتوکسین ها می تواند با بروز سرطان در انسان در ارتباط باشد.

اُکراتوکسین:

جنس آسپرژیلوس, شامل گونه ی آسپرژیلوس اُکراسئوس می باشد که تولید کننده ی سم اکراتوکسین است. این سم همچنین توسط حداقل دو گونه پنیسلیوم نیز تولید می شود. اکراتوکسینA (OA) واکراتوکسینB (OB) دو فرم متفاوت از این سم هستند که بطور طبیعی خوراک ها را آلوده می سازند. اکراتوکسین A که بیشتر مشاهده می شود, به طور عمده در دانه ی غلات و بافت های حیواناتی که در معرض مصرف خوراک های آلوده بوده اند قابل تشخیص است. نوع دیگری از مایکوتوکسین ها به نام سیترینین, اغلب همراه اکراتوکسین مشاهده می شود. در نمونه های گندم کشور بلغارستان که اخیراً گرفته شده است, سطوح اکراتوکسین و سیترنین به ترتیب در دامنه ی کمتر از نیم تا 39 و کمتر از نیم تا 420 میکروگرم در کیلوگرم بود. در چاودار, سطوح بالاتر از OA تشخیص داده شد(ماکزیمم 140 میکروگرم در کیلوگرم) درصورتی که سیترینین درمحدوده ی پایین تری تشخیص داده شد . اکراتوکسین وسیترینین در رنج وسیعی ازگونه های حیوانی دارای خاصیت نفرو توکسیک می باشند . مکرراً این مسئله مطرح شده است که اکراتوکسین در نفروپاتی خوکی و نفروپاتی اِندمیک انسانی در منطقه ی بالکان دخیل است. نقش سیترینین در این بیماری هنوز مشخص نشده است.

Worldwide contamination of maize and animal feeds with fumonisins (_g/kg)

Country

FB1

FB2

FB3

Total

Maize

 

 

 

 

Benin

nd1-2 630

nd-680

 

nd-3 310

Botswana

35-255

nd-75

nd-30

35-305

Mozambique

240-295

75-110

25-50

340-395

South Africa

60-70

nd

nd

60-70

South Africa

max 2 000

 

 

 

Malawi

nd-115

nd-30

nd

nd-135

Zambia

20-1 420

nd-290

 

20-1 710

Zimbabwe

55-1 910

nd-620

nd-205

55-2 735

Tanzania, United Republic

nd-160

nd-60

nd

nd-225

Honduras

68-6 555

 

 

 

Argentina

85-8 791

nd-11 300

nd-3 537

85-16 760

Uruguay

nd-3 688

 

 

 

Costa Rica

1 700-4 780

 

 

 

Italy

10-2 330

nd-520

 

10-2 850

Portugal

90-3 370

nd-1 080

 

90-4 450

Viet Nam

268-1 516

155-401

101-268

524-2 185

China

160-25 970

160-6 770

110-4 130

430-36 870

Philippines

57-1 820

58-1 210

 

 

Thailand

63-18 800

50-1 400

 

 

Indonesia

226-1 780

231-556

 

 

Animal feed

 

 

 

 

South Africa

4 000-11 000

 

 

 

Uruguay

256-6 342

 

 

 

India

20-260

 

 

 

1 nd = not detectable.

جدول شماره ی 3.

مایکونوکسین های فوزاریومی :

درحال حاضر حجم بالایی از داده های مربوط به آلودگی دانه های غلات وخوراک های دام وطیور با مایکو توکسین های فوزاریومی وجود دارد که وجود این آلودگی ها را در سطح جهانی نشان می دهد. مهم ترین این سموم عبارتند از تِریکوتِسِنز، زِرالِنون و فومونیزین. تریکوتسنزها خود به چهار گروه تقسیم می شوند که مهم ترین انواع آن A و B می باشند. نوع A سموم تریکوتسنز شامل سموم T2، HT-2، نئوسولانیول و diacetoxyscirpenol (DAS) می باشد. تریکوتسنز نوع B نیز شاملdeoxynivalenol (DON  که در برخی منابع وُمی توکسین نیز نامیده می شود)، نیوالنول و فوزارنون-X می شود. تولید این دو گروه از سموم تریکوتسنز مشخصه ی گونه های خاصی از قارچ های فوزاریومی می باشد. با این حال یک متابولیت ثانویه ی عمده ی این نوع قارچ ها سنتز زرالنون است که نتیجتاً به عنوان یک سم جانبی همراه با تریکوتسنزهای اصلی مشاهده می شود. فومونیزین ها توسط گروه دیگری از گونه های فوزاریوم سنتز می شوند (جدول شماره ی 1). اغلب سه نوع مشخص از این گروه با نام های فومونیزین B1، B2 و B3 همراه یکدیگر در ذرت مشاهده می شوند. در واقع همه ی گونه های تولید کننده ی سم جنس فوزاریوم که در جدول شماره ی 1 لیست شده اند، قارچ های عمده ی بیماری زا برای غلات هستند و موجب بیماری هایی از قبیل زنگ گندم و جو و پوسیدگی بلال در ذرت می شوند. دانه ها و محصولات برداشت شده از مزارع آلوده به این قارچ ها بر اساس شواهد فراوانی که وجود دارد، به احتمال زیاد آلوده به مایکوتوکسین های مربوط به این قارچ ها خواهند بود. در طی سال های اخیر، مواد دانه ای و خوراک های دام و طیور از لحاظ آلودگی به مایکو توکسین ها ی فوزاریومی بارها مورد بررسی قرار گرفته اند (جدول های شماره ی 2 و 3). در حال حاضر گسترش جهانی این مایکوتوکسین ها یک مسئله ی مهم به شمار می رود، ولی نباید تفاوت های قابل توجه مربوط به مناطق مختلف را دور از نظر داشت. یکی از موارد شایان توجه دیگر این است که شواهد مستندی وجود دارد که نشان می دهد ممکن است چند نوع از مایکوتوکسین های فوزاریومی به طور همزمان یک نمونه ی واحد خوراک را آلوده کرده باشند. این نگرانی بسیار پیش از این وجود داشته و مطالعه ای که در 1999 بر روی نمونه های گندم کشور آلمان انجام شد مشخص کرد که 94 درصد از نمونه های گندمی که آنالیز شدند توسط 2 تا 6 نوع مایکوتوکسین فوزاریومی آلوده بودند و 20 درصد از نمونه ها دارای آلودگی همزمان با DON و ZEN بودند (جدول شماره ی 2). در بیشتر آلودگی های فوزاریومی چندگانه، سه سم DON، 3-ADON و ZEN حضور داشتند. سموم T2 و HT2 که تنها در ترکیب با سه سم DON، NIV و ZEN مشاهده شدند، به ترتیب در دامنه ی 0.003 تا 0.250 و 0.003 تا 0.020 میلی گرم در هر کیلوگرم گندم مشاهده شدند. در منطقه ی لوبلین در جنوب شرقی لهستان، بیماری زنگ غلات که به طور طبیعی در نتیجه ی آلودگی با قارچ های فوزاریومی بروز می کند، با تجمع سم تریکوتسین نوع A در ارتباط است و گونه ی غالب قارچ فوزاریومی مسئول بیماری  F.sporotrichioides می باشد. از 24 نمونه ی دانه ی جو، 50 درصد آن ها با سم T2 آلوده بودند و دامنه ی آلودگی از 0.02 تا 2.4 میلی گرم در کیلو گرم بود. در 5 مورد از نمونه ها آلودگی مضاعف با سم HT-2 وجود داشت و میزان این سم در دامنه ی 0.01 تا 0.37 میلی گرم در کیلوگرم بود. خوشه های ذرت همچنین ممکن است به طور طبیعی با پاتوژن های فوزاریومی مورد هجوم واقع گردند. یافته های یک تحقیق در لهستان نشان داد که عفونت با قارچ فوزاریومی F. graminearum می تواند منجر به آلودگی هم زمان با DON و 15-ADON شود. غلظت DON و 15-ADON در دانه های آسیب دیده از فوزاریوم به ترتیب در دامنه ی 4 تا 320 و 3 تا 86 میلی گرم در کیلوگرم بود، اما در چوب وسط بلال های ذرت، آلودگی بسیار شدیدتر بود و غلظت این سموم به ترتیب در دامنه ی 9 تا 927 و 6 تا 606 میلی گرم در کیلوگرم قرار داشت. مشخص شد که دانه ی چاودار تولید شده توسط کشاورزان صنعتی در نروژ نیز با مقادیر بالاتری از DON آلوده هستند (جدول شماره ی 2). در جدول شماره ی 2 علاوه بر سم NIV دیگر سموم شامل 3-ADON و فوزارنون-X نیز دیده می شوند. برای مثال 56 درصد از نمونه های چاودار حاوی مقادیر قابل تشخیصی از سم 3-ADON به مقدار 0.03 میلی گرم در کیلوگرم و یا بیشتر بودند. دیگر نمونه های قابل توجه از آلودگی با DON شامل نمونه های گندم و جو به دست آمده از ژاپن و ایالات متحده ی آمریکا می باشند (جدول شماره ی 2). این نکته باید خاطرنشان شود که حتی در نمونه های با سطوح پایین تر آلودگی، نرخ های بالایی از وجود سم به ثبت رسیده است. به عنوان مثال در 1999 به ترتیب 90 و 97 درصد از نمونه های غلات در هلند از جهت آلودگی با DON و NIV مثبت بودند. موارد درحال افزایشی در سرتاسر جهان از لحاظ آلودگی ذرت و خوراک دام و طیور با فومونیزین گزارش شده است. در بیشتر موارد سم فومونیزن B1 غالب بوده است. بالاترین میزانFB1 از نمونه های ذرت چینی (که 85 درصد از نمونه های آلوده دارای آلودگی مضاعف با آفلاتوکسین B1 بودند) و ذرت تایلندی به ثبت رسیده است. همچنین آلودگی مضاعف ذرت با سموم DON، NIV و AFB1 در ویتنام شمالی مشاهده شده است. در مورد فومونیزین B2 در ذرت، بالاترین میزان از نمونه های ذرت آرژانتینی به دست آمد. در سال 1999 در کشورهای فیلیپین، تایلند و اندونزی FB1 و FB2 در بیش از 50 درصد نمونه های ذرت مشاهده شد و این مایکوتوکسین ها در 48 درصد موارد با آلودگی آفلاتوکسینی نیز همراه بودند. بر اساس تحقیقی که در سال 2000 به انجام رسید، مایکوتوکسین های فوزاریومی اثرات گسترده ای را بر دام و طیور و حیوانات پرورشی دارند. سم DON یک عامل بالقوه ی کاهش مصرف خوراک در خوک ها می باشد، ZEN با مشکلات تولید مثلی در خوک و نشخوارکنندگان در ارتباط است و فومونیزین با سندرم های اختصاصی و به طور عمده با تورم ریه در خوک ها و بیماری لوکوانسفالومالاشیای اسبی در ارتباط است. در آفریقای جنوبی مشخص شده است که آلودگی با سم فومونیزین با بروز بیماری سرطان مغز استخوان در انسان همبستگی دارد.

 

آلکالوئیدهای قارچ های اندوفیت:

اندوفیت ها انواعی از قارچ ها هستند که با برخی گونه های گیاهی در همزیستی به سر می برند به نحوی که هیف های قارچ در پیکره ی گیاه نفوذ کرده و از آن تغذیه می کند و سبب محافظت از گیاه در برابر علف خواران، کمبود آب و... می شوند. قارچ های اندوفیت Neotyphodium coenophialum در ارتباط نزدیک با علوفه ی چمن فتان بلند چند ساله(Tall fescue) هستند، در حالی که اندوفیت دیگری به نام N. lolii که با گونه ی قبلی ارتباط نزدیکی دارد، بیشتر در علوفه های ryegrass (لولیوم) چند ساله بروز می کند. آلکالوئیدهای اِرگوپپتین و عمدتاً ماده ی اِرگووالین در علوفه ی چمن فتان بلند چند ساله ی آلوده شده به N.coenophialum مشاهده می شوند، در حالی که آلکالوئید indole isoprenoid lolitrem و به ویژه lolitrem B در علوفه های لولیوم چند ساله ی آلوده شده با N. lolii مشاهده می شوند. آلکالوئید ارگوپپتین در گاوها موجب کاهش رشد، عملکرد تولید مثلی و تولید شیر می شود، در حالی که ترکیبات آلکالوئیدی lolitrem سبب بروز اثرات عصبی در نشخوارکنندگان می شوند.

 

 

فوموپسین ها:

در استرالیا، بقایای پس از برداشت لوپین به عنوان علوفه، مورد چرای گوسفندان واقع می گردد، اما در این مورد آلودگی این بقایا با قارچ Phomopsis leptostromiformis موجب مشکلاتی می شود که علت آن به تولید سم فوموپسین به وسیله ی قارچ مربوطه برمی گردد. قسمت های بالغ یا قسمت های پیرتر گیاه شامل ساقه ها، غلاف ها و دانه ها بیشتر از همه مستعد آلودگی با این قارچ هستند. فوموپسین A که یک توکسین اولیه (از متابولیت های اصلی قارچ) به حساب می آید، موجب اثراتی مانند از دست دادن وزن، آسیب های کبدی، حساسیت به نور و کاهش عملکرد تولید مثلی در گوسفند می گردد.

اسپوری دسمین :

قارچ pithomycoschardarom یک قارچ ساپروفیت با گسترش وسیع درمراتع می باشد و می تواند سم اسپوری دسمین A (Sporidesmin A ) را تولید کند که در گوسفندان موجب بروز اِگزمای پوستی در ناحیه ی صورت وصدمات کبدی می گردد.

با تشکر از حسن توجه شما سروران گرامی

ادامه ی این مقاله در شماره ی آتی مجله منتشر خواهد شد.

واحد تحقیق و توسعه ی شرکت زرین‌خاک‌قاین

مطالب بیشتر در www.zarinkhak.com

 

تاريخ: ۱۳۹۳/۸/۸
 


نظر کاربران
بسیار متشکرم مطلب مفیدی بود
نوشته شده توسط سحر در تاریخ ۱۳۹۴/۸/۲۹
نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

آخرین اخبار
  برگزاری همایش گروه ویوان با همکاری اتحادیه کارخانجات خوراک دام وطیور خراسان رضوی
با همکاری گروه ویوان و اتحادیه کارخانجات خوراک دام وطیور استان خراسان رضوی، همایشی یا حضور جناب آقای دکتر قربانی استاد محترم داانشگاه صنعتی اصفهان و جناب آقای دکتر شاهی قایم مقام خانه صنعتگران ایران و عضو شورای برنامه ریزی بازار مرکز مطالعات گوانگ ژو، برگزار شد

  بازدید سازمان دامپزشکی از خطوط تولید گروه ویوان
کارشناسان محترم سازمان دامپزشکی از خطوط تولید محصولات گروه ویوان بازدید نمودند.

  انتخاب غرفه شرکت زرین خاک قاین به عنوان غرفه برتر در زمینه تخصصی
شرکت زرین خاک قاین به عوان غرفه دار برتر در زمینه تخصصی و هم چنین غرفه دار برتر در زمینه غرفه آرایی در دوازدهمین نمایشگاه دام، طیور و صنایع وابسته مشهد انتخاب شد.

مقالات
  اهمیت استفاده از زرین بایندر در تغذیه طیور
زرین‌بایندر به عنوان اولین توکسین بایندر و پلت بایندر معدنی در ایران، و دارای پشتوانه ی علمی گسترده تا کنون در چندین پایان نامه و طرح تحقیقاتی از لحاظ خاصیت توکسین بایندری مورد ارزیابی قرار گرفته و نسبت به جذب آفلاتوکسین ها بسیار اختصاصی عمل می کند، به طوری که تا کنون هیچ یک از موادی نظیر زغال اکتیو، دیواره ی مخمر، ترکیبات گیاهی و .... نتوانسته اند در جذب آفلاتوکسین ها با آن رقابت کنند.

  اهمیت استفاده از زرین بایندر در طرح های پرواربندی
امروزه بخش قابل توجهی از نیاز کشور به گوشت قرمز از طرح‌های پرواربندی فشرده تأمین می‌شود. یکی از مواد متراکم در تغذیه‌ی دام‌های پرواری منابع پروتئینی می‌باشد که استفاده‌ی بهینه از پروتئین خام و مخصوصاً NPN (نیتروژن غیر پروتئینی) می‌تواند هم از نظر اقتصادی و هم از نظر عملکرد دام حائز اهمیّت باشد.

  آلاینده ها و سموم موجود در خوراک حیوانات (بخش دوم)
خوراک حیوانات و علوفه های مورد استفاده در سراسر جهان، محتوی رنج وسیعی از مواد آلاینده و مواد سمی هستند که این مواد می توانند منشأ طبیعی داشته و یا حاصل فعالیت های بشری باشند.

  آلاینده ها و سموم موجود در خوراک حیوانات (بخش اول)
خوراک حیوانات و علوفه های مورد استفاده در سراسر جهان، محتوی رنج وسیعی از مواد آلاینده و مواد سمی هستند که این مواد می توانند منشأ طبیعی داشته و یا حاصل فعالیت های بشری باشند.

  فواید کاربرد بنتونیت فرآوری شده ی حرارتی ((زرین بایندر)) در تغذیه آبزیان
با توجه به آنچه در رابطه با استفاده از بنتونیت در جیره ی آبزیان به ویژه قزل آلا گذشت، کاربرد این ماده در جیره ها هم از لحاظ اقتصادی بسیار به صرفه است و هم از لحاظ کمک به سلامت عمومی جامعه و تأمین غذای سالم، اما در انتخاب بنتونیت مورد استفاده حتماً باید به نکاتی چند توجه نمود تا نتیجه ی مطلوب حاصل گردد.

  دریافت مقاله مربوط به تاثیر زرین بایندر بر عملکرد جوجه های گوشتی-زبان انگلیسی
دریافت مقاله مربوط به تاثیر زرین بایندر بر عملکرد جوجه های گوشتی-زبان انگلیسی

  پرورش اسب
نکات مهم در نگهداری و پرورش اسب ها

  آلومینوسیلیکات ها
آلومینوسیلیکات ها و بنتونیت

  مواد ضد تغذیه ای و مایکوتوکسین ها
مواد ضد تغذیه ای موجود در مواد خوراکی و مایکوتوکسین ها(سموم قارچی)

  اثرات تغذیه ای سموم ارگانوفسفره (فوزالون و دیازینون) در دام
تأثیر آفت‌کشهای ارگانوفسفره در مواد خوراکی، بر اکوسیستم شکمبه، عملکرد و متابولیت‌های خونی نشخوارکنندگان و میزان انتقال آن در فرآورده‌های دامی با و یا بدون زریّن‌بایندر(بنتونیت سدیمی با فرآوری خاص حرارتی)

لینک ها

 
گستره ی کاربرد محصولات
           
 
خوراک دام
  خوراک طیور   خوراک آبزیان   تولید کود کشاورزی   ایزوگام   حفاری   ارت


صفحه اصلی   |   درباره ما   |   ارتباط با ما   |   اخبـــار   |   گالری تصاویر

کلیه حقوق سایت متعلق به شرکت زرین خاک قاین می باشد.

طراحی و اجرا توسط: وب باکس پورتال